كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

241

ده سفرنامه ( فارسى )

درخواستى نمىنمايم و خودتان مىدانيد و فرمانفرماى هندوستان و اگر مايل به جنگ هستيد هر طورى كه دلتان مىخواهد عمل نمائيد ، من مشاهده كردم كه گفته‌هايم تأثير مطلوبى در عبد الله خان به جاى گذاشته است و در خلال گفتگوهايمان نيز الماس را به وى نشان دادم عبد الله خان گفت خيلى خوب ! فورا مراتب را به تهران گزارش خواهم كرد و آنگاه بغتتا در حين خوشحالى من گفت اگر اجازه دهيد محض اطلاع شخصى خودم مىخواهم اندازهء الماس را روى كاغذ رسم نمايم و آنگاه يك قيچى نسبتا بزرگى از قلمدان بيرون كشيد و سطح الماس را روى كاغذ گذاشت و اطراف آن را قيچى كرد ، هركس با جواهرات سروكار داشته باشد به خوبى مىداند كه حتى اگر يك آدم خبره و وارد هم بخواهد با اين شيوه از روى اصل نمونه‌اى تهيه نمايد به‌طور حتم نمونه از اصل بزرگتر خواهد بود ، خدا مىداند كه عبد الله خان براى چه مىخواست اين الماس گران‌قيمت را با آن ابزار نامشابه خود با اين شيوه اندازه - گيرى نمايد . اين موضوع به من مربوط نيست : اما واقعا مىدانم كه پس از آنكه مرا ترك گفت بلافاصله نمونه خود را به تهران ارسال داشت اما اين مطلب به فكرش خطور نكرد كه با اين ترتيب او الماس را بزرگتر از اندازه واقعيش به شاه ارائه داد همان‌طورى كه جن چراغ ، به دلخواه علاء الدين جواهرات را به وى نشان مىداده است ! اين نكته هم گفتنى است كه پس از آنكه الماس را به شاه تقديم داشتم ميرزا شفيع آن نمونه كاغذى را به من نشان داد و گفت با اينكه ديدار شما با شاه مأيوس‌كننده نبود ولى ما الماس را روى همان كاغذ نمونه اندازه گرفتيم شاه گفت عبد الله خان نيز مانند پدرش احمق بزرگى است . « 28 »

--> ( 28 ) - منظور امين الدوله معروف است . « نويسنده » .